text


Helge Torvund:

Liv i menneskerom

7. juni 2000 07:41

Hå gamle prestegard:  Mette Lorentzen, oljemaleri

            

      Mette Lorentzen fører oss inn i eit rom der me har vore før. Ikkje bare

       er det gjenkjennelege menneskerom i ein bygård, men

                  det er òg eit kunstnerisk rom med mange trådar til fortida.

                  Desse realistiske skildringane av eit par i ulike rom i deira

                  bybustad gjev ikkje bare assosiasjonar til dei melankolske

                  skildringane til folk som Lucien Freud.

                  Ser ein på fargebruken i det uttrykksfulle «Sovende mann

                  omkranset av rød dyne», kan ein lett finna gjenklangar frå

                  renessansen. Men ofte nyttar Lorentzen eit objekt med sterkt

                  fargefokus, ei oransje T-skjorte, ei turkis dyne, ei dør der

                  lyset skin gjennom ruglete ruter, - og opnar på denne måten ei

                  sanseleg dør inn til vår eiga tid. Ho skildrar med

                  gjennomtrengjande atmosfære og ein opplagt kjærleik til det

                  kvardagslege menneske i sine rom, eit tilvære prega av

                  tristesse og merkt av det levde.

                  Gjennom snapshot-metoden fører ho oss inn i augneblenken. Men

                  støyter sjølvsagt og på det fundamentale problem for all slik

                  kunst: Korleis skapa ein truverdig illusjon av at dette bilete

                  som kunstnaren har arbeidd med i time etter time, vert

                  tilskodaren sitt innblikk i eit nå. Ho klarar det. Ho klarar

                  det på den måten at me vert merksame på at me skifter mellom

                  to aspekt ved måleria hennar: me ser inn i eit menneske sitt

                  liv, eit menneske som seint på natta ligg halvnaken på sofaen

                  med fjernkontrollen i handa og ser døsande på fjernsyn, eller

                  eit menneske som held på å kle på seg og finn fram klede frå

                  eit skap, eller eit anna menneske som søv etter ei uroleg natt

                  eller etter elsking.

                  Og me skifter til medvitet om at me ser på produktet av ein

                  tolmodig kunstnar som sjølv etter at fotografiet har gjengitt

                  slike augneblinkar i over hundre år, trur at oljemåleriet kan

                  tilføya noko anna. Og det viser ho at det kan.

                  Gjennom avskjæringar og komposisjon lar ho oss sjå direkte og

                  nært på noko som skjer. Men av og til vert det likevel litt

                  oppstilt, som i «Mellom rom» som elles har gode kvalitetar,

                  eller for nært, som i «Etterlatenskap». Fotobaserte studiar

                  kan og gje litt stor vekt på lokalfargen nokre gongar. Då vert

                  delen sin samanheng med heilskapen redusert.

                  Men det er samanheng som er hovudverknaden i desse måleria.

                  Samanhengen mellom nå og før, mellom menneske og det som

                  omgjev dei. Morgonlys gjennom ei ruglete rute, ei oransje

         T-skjorte; i utgangspunktet kan nett det tidsprega vera både

                  smaklaust og stygt, men måleriet famnar dette i eit

                  kunstnerisk grep som gjer det vakkert og eksistensielt. Dette

                  er liv i menneskerom.